Herprogrammering van stamcellen

Wetenschappers zijn al jaren bezig met het combineren van volgroeide cellen met embryonale cellen, maar beginnen nu pas te begrijpen welke mechanismes hieraan deelnemen. Wie kent er niet het schaap Dolly?

Schaap Dolly

In 1996 werd schaap Dolly gegroeid uit een uiercel van een volwassen ooi, een vrouwtjesschaap. Hiervoor werden de gespecialiseerde uiercellen “aangezet” tot een nieuwe taak, het uitgroeien van een nieuw organisme. Dat was de belangrijkste ingreep in het genetisch materiaal van het aankomend schaap. Daarna werd het gekloond en de tot geslachtscel omgebouwde cel in een draagmoederschaap geplaatst. Dolly was het enige geslaagde experiment uit meer dan 300 pogingen.

Induced pluripotent stem cells (iPS)

Het her programmeren van cellen kreeg steeds meer aandacht en schoot omhoog nadat er in 2006 werd ontdekt dat gespecialiseerde volwassen muiscellen konden worden aangezet tot nieuwe taken door slechts 4 genen. Hiermee werden de zogenaamde “induced pluripotent stem (iPS) cells” ontdekt. De methode was simpel genoeg zodat bijna ieder lab dit kon doen. Hiermee groeide ook de hoop dat het mogelijk kon zijn dat pluripotente cellen beschadigde of kapotte cellen kon herstellen of vervangen. Uiteindelijk na vele jaren onderzoek blijkt het gebruik van pluripotente cellen succesvol te kunnen worden toegepast, nadat in 2014 retinale cellen gekweekt uit pluripotente stamcellen, gebruikt werden in een transplantatie in het oog van een vrouw met een oogziekte. Dit was de eerste keer in de geschiedenis dat geherprogrammeerde stamcellen hiervoor werden gebruikt.(bron).

Aan dit alles zit één nadeel, niemand weet op dit moment exact hoe het “ombouwen” van volgroeide cellen naar pluripotente cellen werkt. Één van de problemen is dat het proces voor het maken van de pluripotente cellen niet effectief en variabel is. Alleen een kleine fractie van de cellen wordt omgezet naar pluripotente cellen en zelfs deze kunnen verschillen op minieme, maar belangrijke vlakken. Om het geheim van het omzetten naar pluripotente cellen te ontrafelen is er een internationale werkgroep opgericht met hierin de meest vooraanstaande wetenschappers op het gebied van stamcel technologie, genaamd Project Grandiose.

Onstaan van F-cellen, bron stemformatics.org

Project Grandiose

De grootste ontdekking van dit project is de ontdekking van een nieuwe categorie pluripotente cellen, de F-klasse cellen. Deze cellen verschillen van de iPS cellen op een van de strengste testen van pluripotentie; wanneer ingebracht in Muis embryo’s helpen ze niet met het maken van nieuw weefsel.

Het her programmeren van volgroeide cellen naar iPS cellen heeft nog vele geheimen en onderzoek om haar geheimen te ontrafelen is in volle gang. Één ding is zeker:

The one thing that we know is that it’s not magic,

there is a mechanism

 

bron: The Blackbox of reprogramming, David Cyranoski

Wat is uw mening?

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s